Hedebo 9: Baldyring

 De volgende techniek binnen het Hedebo is het Baldyring. De letterlijke vertaling van Baldyring is "borduren". Deze techniek bestaat uit vrij geborduurde ranken en bloemen, er wordt dus niet geteld om deze motieven op stof te krijgen. Echter, binnen de bloemen wordt dan weer wèl geteld voor het sneewerk. Ook sneewerk tussen de ranken komt voor. Dit soort borduurwerk werd vooral op pronklinnen gemaakt, maar ook wel op mannen- en vrouwenhemden.

De werkwijze wordt weer duidelijk voorgedaan op de website van het museum Greve. Klik hier voor de tutorial. Hier vind je een beschrijving in het Deens. Via Google vertaal kun je er Nederlands van maken, dat heb ik hier al voor je gedaan. De filmpjes van museum Greve zijn ten behoeve van het filmen gedaan op vrij grof linnen. Ik zou je aanraden het Baldyring te borduren op linnen met ongeveer 12 draden per centimeter, of nog fijner. Gebruik hierbij coton à Broder nr 20 en 25.

Tijdens mijn studiereis naar Denemarken heb ik een aantal foto's kunnen nemen van Baldyring. De kwaliteit is helaas niet geweldig, de omstandigheden waren soms ronduit slecht door verlichting, door glas heen fotograferen en dergelijke.

Bovenstaande foto's zijn alle van de collectie in het museum van Køge

De twee bovenstaande foto's werden gemaakt in het museum Roskilde

Mijn eindwerkstuk met Baldyring na de cursus Hedebo bij de 
Vrouwen van Nu in 2009

mijn schaar etui van de cursus 
Hedebo, gegeven door Tineke
Tinbergen voor de Vrouwen van Nu

Hedebo 7, rudesyning

Hedebo blijft een boeiende verzameling witwerk technieken. Behandelde ik al eerder het taellesyning en het dragverk, vandaag is de beurt aan de derde techniek, het rudesyning.

Kort gezegd, maak je bij rudesyning gaatjes in de stof door knippen en weghalen van weefseldraden. Het te borduren motief wordt eerst door platsteken aangegeven op de stof, waarna weefseldraden worden weggeknipt. Soms gaat het om heel kleine gaatjes, aan 4 zijden omgeven door platsteken, maar soms ook om grotere gaten, waarbij de platsteken de contouren van het motief vormen. 

De onvolprezen website van het museum Greve heeft uitleg (hier de vertaling) en ook weer een filmpje dat laat zien hoe je bepaalt waar je moet gaan knippen door eerst de omtrek af te rijgen.

De foto's laten zien wat ik bedoel.

De letters LK en het jaartal 2010 zijn beide uitgevoerd in rudesyning.
Bij de letters zijn slechts enkele draadjes weggeknipt, bij het jaartal zijn de nullen
binnenin opgevuld met stopwerk.

Dit vogeltje is ook rudesyning. Je ziet dat de omtrek is geborduurd met platsteken, waarna draden zijn weggeknipt en de open vlakken werden opgevuld met stopwerk en een spinnetje in de staart.
Dit werk bevindt zich in het museum van Roskilde. Foto: Lilian Kok, 2009

Ook hier rudesyning uit het museum in Roskilde.

Hedebo 6, Vogeltje

Hier beloofde ik terug te komen op het vogeltje uit Modern Folk Embroidery, dus vandaag deel ik foto's van de vorderingen en het geheel zoals het in mijn pronkrol zal komen.

Druppels borduren vergt concentratie en een vaste hand!

Hedebo en Schwalm lijken erg op elkaar als je het 
Hvidsøm bekijkt

Het uiteindelijke resultaat zoals het gemonteerd wordt in de pronkrol.

Een close-up van Udklips rondjes

Nogmaals Udklips rondjes

Wit op wit. Ik krijg er nooit genoeg van :-)

 

Weer een witte merklap..

 Wit borduurwerk, het blijft me boeien..  

Twee jaar geleden ben ik begonnen aan een bekend patroon van Darlene O'Steen, The English Whitework sampler. Het patroon is een zogenaamde bandsampler, dus een merklap met randen. Algauw bedacht ik dat mijn lap wel helemaal gevuld kon worden met mooie witte randen borduurwerk en dus deed ik mijn eigen ding. 

Wanneer je wit borduurwerk bestudeert, zie je dat veel van het witte borduurwerk in Engelse musea, eigenlijk oorspronkelijk uit Italië komt.. Opvallend zijn de overeenkomsten in het borduurwerk, of het nu oorspronkelijk uit Engeland, Italië, Nederland dan wel uit Cyprus komt.. Allemaal   het geometrische patronen, veelal heeft het sneewerk, en bijzonder, ook vaak zie je een soort knoopsgaten en spijltjes bovenop de stof, die zijn gefestonneerd.

Sinds mijn oudste kleinzoon werd geboren en ik toevallig bezig was met een Friese witwerklap, borduur ik de naam van een kleinkind op elke witte lap die ik maak. Deze lap heeft in pauwblauwe vetergaatjes de naam van mijn kleindochter Hanna.

In mijn lap heb ik naast de 6 randen van het patroon van The English Whitework sampler, ook gebruik gemaakt van veel verschillende patronen. Ik geef hieronder een opsomming die correspondeert met de letters op de grote foto.

A    3 witte randen, de bovenste en de derde van de English Whitework Sampler, de tweede uit Giuliana Buonpadre, A Fili Contati, pag. 55

B    B English Whitework Sampler (EWS)

C    EWS

D    Losse motiefjes uit het Lefkara, te vinden in Lefkara Lake Embroidery, van Androula Hadjiyiasemi

E    Zelf bedacht, Italiaans geïnspireerde rand. Later kwam ik in Lenzuola,  à punto  Antico van Giuliana Buonpadre een motiefje aan dat sterk lijkt op mijn bedenksel; Pag 41

F    Een smalle rand, oorspronkelijk bedoeld voor tekst. Gevuld met taellesyning, de oudste techniek in het Deense Hedebo borduurwerk. Zelf bedacht natuurlijk, want het moest passen.

G. Eigen ontwerpje. Uiteraard in het midden begonnen en toch niet gelijk uitgekomen. Jaja, tellen is moeilijker dan je zou denken :-) 

H. Dit is geïnspireerd op Lefkara borduurwerk, van Cyprus. De laatste rand die gevuld moest worden dus ook hier creatief met de regels omgesprongen. 

I    EWS

J    Nageborduurd van een foto in het Rijksmuseum, BK-1965-53,

K    Nageborduurd van een foto in het Rijksmuseum, BK-1965-53, aangepast om te passen.

L    EWS

M    3 randen uit het Nederlandse witwerk, respectievlijk Fries witwerk zoals te vinden is op talloze merklappen in het Fries museum, maar ook in het boek Frisian Whitework van Yvette Stanton. De derde is een stopzoom zoals ze op Marken werden gemaakt.

N    Deze rand komt voor op lap T-24-1928, id. nummer 110571 in het FitzWilliam museum.

O    Een merklap met dit patroon, half uitgewerkt, is te zien in het Metropolitan Museum of Art, New York. ID nummer 20.186.366

Afmeting:     68 x 52,5 centimeter 

Stof:              wit linnen van 15 draadjes per cm van Sotema

Garen:           Anchor optisch wit perlé nummer 12

                       DMC crochet nr 80 in optisch wit

                       Goldschild 60/3 kleur 11  

Deze strook borduurwerk in het Rijksmuseum is door mij nageborduurd op de foto hierboven. Het wordt omschreven als een strook van een beddenlaken, Noordelijke Nederlanden, 17e 

Dit is het museumstuk uit het Rijksmuseum, dat wordt omschreven als een tussenzetsel,
waarschijnlijk van Marken, 18e 

De rand met golf patroon zie je bovenaan de merklap,
derde rand van boven. Elizabeth Potter, 1660

Wie geniet van al dit witwerk, Jeanny Cobben en Yolande Cannie borduurden ook de English Whitework Sampler. Klik op de link voor subliem "eye candy"!

Hedebo 1

Foto: voorbeeld van taellesyning, museum Roskilde

Foto van een etui in verschillende Hedebo technieken.

English text below

Een klein groepje borduurvriendinnen wil technieken uitdiepen. Daartoe komen we ongeveer een keer per maand bij elkaar en delen enthousiasme, inspiratie en we helpen elkaar. Deze winter gaan wij ons verdiepen in de borduurtechnieken uit de buurt ten zuidwesten van Kopenhagen, het Hedebo.

Mij valt de eer te beurt het mijn vriendinnen te leren, want ik heb ooit een cursus Hedebo gevolgd bij de Vrouwen van Nu, gegeven door Tineke Tinbergen. Wij baseren ons borduurwerk op de serie artikelen uit de Handwerken zonder Grenzen*, ook door Tineke Tinbergen geschreven.

Udklips

Hvidsøm

Het is niet algemeen bekend dat de borduurtechniek uit de heidebuurt rondom Kopenhagen meer omvat dan alleen de vorm met naaldkant die in het Deens Udklips heet.

De vroegste vorm van deze handwerk technieken is taellesyning (tellend naaien) en werd vanaf 1700 beoefend. De naam is goed gekozen, want tellen is de basis van dit borduurwerk, dat zich kenmerkt door diagonale 'balken' van halve kruisjes en een strikt geometrische indeling. Taellesyning werd vooral toegepast op kleding, langs hemd boorden en manchetten. 

Wij beginnen dus met taellesyning, en zullen later nog de andere vormen bestuderen en borduren. 

Het was al even geleden dat ik alle vormen van het Hedebo had geborduurd, dus toen het plan ontstond om het Hedebo te bekijken, friste ik mijn kennis op door het  borduren van een lange lap van 14 draads wit linnen 125 x 31 cm. 

Op deze lap borduurde ik de verschillende technieken, om het weer goed in de vingers te krijgen. Alleen voor de jongste vorm, het Udklips, was het 14 draads linnen te grof. Ik ben van plan daar een aparte lap voor te nemen met fijner linnen.

De literatuurlijst geeft de bronnen weer waar je meer over het Hedebo kunt vinden.

A small group of stitching friends intend to study various embroidery techniques. For this, we gather about once a month and share enthusiasm, inspiration, and we help one another. This winter we will study the embroidery techniques practiced in the areas south west of Copenhagen, called Hedebo.

The honor of teaching is mine, for once upon a time I followed a course on Hedebo, taught by Tineke Tinbergen for the Vrouwen van Nu. We will base our embroidery on a series of articles, also written by Tineke Tinbergen, for the Dutch needlework magazine Handwerken zonder Grenzen (which means Needlework withou/beyondt borders. 

*The series of articles is mentioned in the sources and literature list below.

It's not common knowledge that Hedebo consists of more than just the needle lace which is known by it's Danish name Udklips.

The earliest form of these embroidery techniques is called taellesyning (counted sewing) and was practiced as of 1700. A well chosen name because counting is basic  for this fom of embroidery, with it's typical diagonal 'beams' of half crosses and a strictly geometrical look. Taellesyning was mostly found on clothes, along shirt collars and cuffs.

So our little group will be starting with taellesyning, and will later get to the younger forms of these techniques. Since it was some time ago I practiced all forms of Hedebo, I decided to freshen up my knowledge by embroidering a narrow sampler of 125 x 31 cm, on a white 14 threads per cm linen (36 count), incorporating all techniques but the Udklips, which requires a higher count linen.

Below you will find a list of literature and other sources of information on Hedebo.

* Literatuur & bronnen lijst / Literature & sources list

Handwerken Zonder Grenzen nummer 131, 155, 156, 158, 159, 160, 161, 162.

Kulturarv med nål og tråd, uitgave Greve museum.dk/uv, ISBN 978-87-89367-32-4

Tulipanen i Hedebosyningen, uitgave Greve museum, ISBN 87-89367-16-2

Hedebosyning - en verden af variationer, uitgave Greve museum, ISBN 978-87-89367-28-6

Gammel Dansk Hvidsøm, Esther Fangel, Haandarbejdets Fremmes Haandbøger 5, Høst & Sons Forlag

La Broderie Blanche, Ayako Otsuka, ISBN 978-2-7565-0221-2

Danish Whitework, ISBN 9784579109753

Guida al ricamo hedebo, ISBN 9788865202579#90627

Website Greve museum: Greve museum

Voor video tutorials klik op het tabje 'sy self'

Textile Research Centre in Leiden heeft uitgebreide informatie over Hedebo

Pinterest, verschillende albums, waaronder Hedebo embroidery van Lilian Kok