Hedebo 9: Baldyring

 De volgende techniek binnen het Hedebo is het Baldyring. De letterlijke vertaling van Baldyring is "borduren". Deze techniek bestaat uit vrij geborduurde ranken en bloemen, er wordt dus niet geteld om deze motieven op stof te krijgen. Echter, binnen de bloemen wordt dan weer wèl geteld voor het sneewerk. Ook sneewerk tussen de ranken komt voor. Dit soort borduurwerk werd vooral op pronklinnen gemaakt, maar ook wel op mannen- en vrouwenhemden.

De werkwijze wordt weer duidelijk voorgedaan op de website van het museum Greve. Klik hier voor de tutorial. Hier vind je een beschrijving in het Deens. Via Google vertaal kun je er Nederlands van maken, dat heb ik hier al voor je gedaan. De filmpjes van museum Greve zijn ten behoeve van het filmen gedaan op vrij grof linnen. Ik zou je aanraden het Baldyring te borduren op linnen met ongeveer 12 draden per centimeter, of nog fijner. Gebruik hierbij coton à Broder nr 20 en 25.

Tijdens mijn studiereis naar Denemarken heb ik een aantal foto's kunnen nemen van Baldyring. De kwaliteit is helaas niet geweldig, de omstandigheden waren soms ronduit slecht door verlichting, door glas heen fotograferen en dergelijke.

Bovenstaande foto's zijn alle van de collectie in het museum van Køge

De twee bovenstaande foto's werden gemaakt in het museum Roskilde

Mijn eindwerkstuk met Baldyring na de cursus Hedebo bij de 
Vrouwen van Nu in 2009

mijn schaar etui van de cursus 
Hedebo, gegeven door Tineke
Tinbergen voor de Vrouwen van Nu

Hedebo 8, hvidsøm

Hvidsøm, naar patroon uit Gammel
Dansk Hvidsøm, op 12,6 draads Zweigart linnen en met 
Coton á broder nr 20

Hvidsøm is de volgende techniek die bij het Hedebo hoort. Hvid betekent wit, en søm is het woord voor naad. Samen betekent het witborduren, maar slaat eigenlijk altijd op één bepaalde vorm van Hedebo. Waar bij de eerdere vormen van het Hedebo de structuur van het weefsel het borduurwerk bepaalde, laat men dat vanaf 1820 los. Het patroon wordt op stof getekend en heeft een vrije vorm: het zijn bloemen en ranken. Binnen de bloemen worden dan weer wel draden weggesneden, en wordt er geteld.

Wie weleens het Duitse Schwalm borduurwerk heeft bekeken, zal de grote gelijkenis opvallen. Schwalm borduurwerk kenmerkt zich ook met bloemen en ranken. De motieven worden bij Hvidsøm echter begrensd met een dubbele rij kettingsteken tegen elkaar aan geborduurd, en bij Schwalm zijn dat een rij kettingsteken en een rij koraalsteken. Ook heeft het Hvidsøm wat minder tierelantijnen dan het Schwalm, waardoor het wat minder “druk” oogt.

Het Greve museum biedt filmpjes over het zelf borduren van verschillende Hedebotechnieken, en onder dit kopje vindt je het Hvidsøm. 

Voor meer informatie verwijs ik naar mijn eerste bericht over Hedebo, waar je een literatuur- en bronnenlijst vindt.

Hvidsøm uit de collectie van het Kunstindustrie
museum in Kopenhagen.
Foto: Lilian Kok, 2009

Hedebo 5 in mijn pronkrol lapjes

 Tijdens het borduren van een vogeltje uit het boek van Nancy Nicholson, Modern Folk Embroidery, bedacht ik dat het ook wel een mooi ontwerp was om in Hedebo borduurwerk uit te voeren. Zo gezegd, zo gedaan, ik nam het ontwerp met behulp van een lichtbak (die zijn tegenwoordig niet zo kostbaar meer, Action) over op heel fijn wit linnen van ongeveer 22 draadjes per centimeter.

Het begin was snel genoeg gemaakt: de contouren borduurde ik met een dubbele rand kettingsteken met witte coton à broder nr. 25. De borst van de vogel leende zich goed voor een stukje hvidsom, de cirkels op de vleugels en de pootjes voor udklips. 

Maar toen! Ik tekende verschillende opties, maar geen ervan voelde “goed”. Tot ik mijn oorspronkelijke idee van een bloem met hvidsom losliet en een grotere druppelvorm tekende met de kenmerkende druppelvormige versieringen. Dat gaat hem worden! Wordt vervolgd…

Oorspronkelijk Hvidsom 

Open naaiwerk, zoveel mogelijkheden!

 

Natuurlijk heb ik het al vaak over open naaiwerk en open zomen gehad.. voor Merkwaardig heb ik het kleine lapje van mejuffrouw Janné nageborduurd van een foto en uitgelegd op Facebook in de groep Merkwaardige Pronkers. (De gele is de foto waar ik van uit ging, de petrol kleurige is mijn uitgewerkte versie.

Dit komt in mijn pronkrol

Daarna maakte ik een lapje voor in mijn pronkrol, in zonnig geel. Dit is 11,5 draads Zweigart, geborduurd met Anchor Fiorentino nr 8. Een Italiaanse naam voor perlé.

En nu bezig met een ander klein lapje geel linnen, met een gecompliceerde open zoom. Destijds heb ik veel bladen en boeken aangeschaft, met honderden voorbeelden. Maar het grappige is, dat je veel van deze zomen terug vindt in de boekjes die je gratis kunt downloaden vanaf Antique Pattern Library of InternetArchive.

Weer een witte merklap..

 Wit borduurwerk, het blijft me boeien..  

Twee jaar geleden ben ik begonnen aan een bekend patroon van Darlene O'Steen, The English Whitework sampler. Het patroon is een zogenaamde bandsampler, dus een merklap met randen. Algauw bedacht ik dat mijn lap wel helemaal gevuld kon worden met mooie witte randen borduurwerk en dus deed ik mijn eigen ding. 

Wanneer je wit borduurwerk bestudeert, zie je dat veel van het witte borduurwerk in Engelse musea, eigenlijk oorspronkelijk uit Italië komt.. Opvallend zijn de overeenkomsten in het borduurwerk, of het nu oorspronkelijk uit Engeland, Italië, Nederland dan wel uit Cyprus komt.. Allemaal   het geometrische patronen, veelal heeft het sneewerk, en bijzonder, ook vaak zie je een soort knoopsgaten en spijltjes bovenop de stof, die zijn gefestonneerd.

Sinds mijn oudste kleinzoon werd geboren en ik toevallig bezig was met een Friese witwerklap, borduur ik de naam van een kleinkind op elke witte lap die ik maak. Deze lap heeft in pauwblauwe vetergaatjes de naam van mijn kleindochter Hanna.

In mijn lap heb ik naast de 6 randen van het patroon van The English Whitework sampler, ook gebruik gemaakt van veel verschillende patronen. Ik geef hieronder een opsomming die correspondeert met de letters op de grote foto.

A    3 witte randen, de bovenste en de derde van de English Whitework Sampler, de tweede uit Giuliana Buonpadre, A Fili Contati, pag. 55

B    B English Whitework Sampler (EWS)

C    EWS

D    Losse motiefjes uit het Lefkara, te vinden in Lefkara Lake Embroidery, van Androula Hadjiyiasemi

E    Zelf bedacht, Italiaans geïnspireerde rand. Later kwam ik in Lenzuola,  à punto  Antico van Giuliana Buonpadre een motiefje aan dat sterk lijkt op mijn bedenksel; Pag 41

F    Een smalle rand, oorspronkelijk bedoeld voor tekst. Gevuld met taellesyning, de oudste techniek in het Deense Hedebo borduurwerk. Zelf bedacht natuurlijk, want het moest passen.

G. Eigen ontwerpje. Uiteraard in het midden begonnen en toch niet gelijk uitgekomen. Jaja, tellen is moeilijker dan je zou denken :-) 

H. Dit is geïnspireerd op Lefkara borduurwerk, van Cyprus. De laatste rand die gevuld moest worden dus ook hier creatief met de regels omgesprongen. 

I    EWS

J    Nageborduurd van een foto in het Rijksmuseum, BK-1965-53,

K    Nageborduurd van een foto in het Rijksmuseum, BK-1965-53, aangepast om te passen.

L    EWS

M    3 randen uit het Nederlandse witwerk, respectievlijk Fries witwerk zoals te vinden is op talloze merklappen in het Fries museum, maar ook in het boek Frisian Whitework van Yvette Stanton. De derde is een stopzoom zoals ze op Marken werden gemaakt.

N    Deze rand komt voor op lap T-24-1928, id. nummer 110571 in het FitzWilliam museum.

O    Een merklap met dit patroon, half uitgewerkt, is te zien in het Metropolitan Museum of Art, New York. ID nummer 20.186.366

Afmeting:     68 x 52,5 centimeter 

Stof:              wit linnen van 15 draadjes per cm van Sotema

Garen:           Anchor optisch wit perlé nummer 12

                       DMC crochet nr 80 in optisch wit

                       Goldschild 60/3 kleur 11  

Deze strook borduurwerk in het Rijksmuseum is door mij nageborduurd op de foto hierboven. Het wordt omschreven als een strook van een beddenlaken, Noordelijke Nederlanden, 17e 

Dit is het museumstuk uit het Rijksmuseum, dat wordt omschreven als een tussenzetsel,
waarschijnlijk van Marken, 18e 

De rand met golf patroon zie je bovenaan de merklap,
derde rand van boven. Elizabeth Potter, 1660

Wie geniet van al dit witwerk, Jeanny Cobben en Yolande Cannie borduurden ook de English Whitework Sampler. Klik op de link voor subliem "eye candy"!

Marker witwerk, een kussen

Eerder schreef ik al over het Marker witwerk, en mijn publicatie in een Italiaans tijdschrift in dit bericht . Nadat ik op een Facebook groep een foto van het kussentje plaatste, kreeg ik zoveel reacties, dat ik besloot het patroon hier op mijn blog te zetten. Gratis, omdat het morgen Valentijnsdag is..

Het patroon vind je hier, en de beschrijving hier. Veel plezier er mee!

Whitework embroidery from Marken

Before, I wrote about whitework embroidery from Marken in this post. After posting a photo on Facebook I received so much feedback, I have decided to make the pattern and the description a gift for Valantines' Day. You find the chart here  and the description here. I hope you will enjoy it!

Het eeuwenoude sneewerk kleed van Sanny de Zoete

SCROLL DOWN FOR ENGLISH

Ze zeggen weleens dat een brutaal mens de halve wereld heeft... Soms kan je mond opendoen wel leiden tot vréselijk leuke dingen! 

Ik volg op Facebook Sanny de Zoete. Zij is expert op het gebied van linnengoed en een vriendin van mij had al eens een patroon mogen tekenen vanaf een 17e eeuws Fries beddelaken. 

copyright: Sanny de Zoete

Sanny liet een foto op Facebook zien van een geweldig sneewerk kleedje. Volledig geborduurd met sneewerk, 17e eeuws. Voor ik het wist had ik gezegd dat ik het zó mooi vond dat ik het wel zou willen borduren. 

Tot mijn stomme verbazing kreeg ik een uitnodiging om het te komen bekijken. Vanmorgen bij Sanny geweest. 

Ik mocht het kleed van dichtbij bekijken, foto's nemen en zelfs aanraken! Mijn hoofd en hart lopen over van het geweldigs dat ik allemaal heb gezien en zelfs mocht aanraken en fotograferen. Sanny telde 35 draadjes per cm. Ongelooflijk!  

Met een loep kun je goed zien hoe vreselijk fijn dit geborduurde kleedje is. Nadere bestudering leert dat het centrale deel met de grotere naaldkanten sterren, er later in gezet is. Het borduurwerk, waaruit draden zijn weggenomen (sneewerk), is opmerkelijk genoeg sterker dan 'kaal linnen'. 

Onze conclusie is dat het midden - waarschijnlijk niet geborduurd geweest - op enig moment versleten is geraakt, en dat men het kleed heeft gered door er in het midden twee stroken met naaldkant tussen te zetten, het geheel verbonden door een smaller kantje. Bestudering van de rand aan de zoom werpt de vraag op of dit ook van latere datum is, aangezien de zoom met onregelmatige steken is vastgenaaid, terwijl het borduurwerk van het kleed geteld is en behoorlijk precies. De bogen deden mij denken aan het Lefkara borduurwerk dat ik bestudeerd heb. Het geheel deed mij verder sterk denken aan het Italiaanse reticello. Een expert ben ik echter niet, dus wie een andere mening heeft mag het zeggen.

Naast dit kleed, mocht ik ook zien hoe Sanny dagelijks slaapt onder antieke linnen lakens. Echte linnen lakens gaan eeuwen mee, mits goed gewassen en met zorg behandeld. Sanny slaapt als een koningin op eeuwenoud linnen met geborduurde bloemen, krullen en sneewerk. Ongelooflijk. Lades vol met damast, beddengoed, handdoekjes, servetten, het één nog rijker gedecoreerd dan het andere.

copyright: Sanny de Zoete

Sanny is momenteel bezig een boek te schrijven over de historie van het Nederlandse linnengoed.

Ik voelde wel wat voor de uitdaging die Sanny stelde: borduur op nieuw linnen zelf je eigen laken, zoals vroeger werd gedaan. Het probleem is, dat ik momenteel werk op 15 draads Italiaans linnen en dat soms al een uitdaging vind om te zien. Het linnen voor lakens is nog veel fijner.. 

Iemand met heel goede ogen en een grote portie geduld? Sanny zou graag van je horen als je de uitdaging aan wilt gaan je eigen linnen laken te borduren.

Omdat Sanny ook modern linnen en damast verkoopt, heb ik een zakdoek bij haar aangeschaft. Eens zien hoe dat borduurt... wie weet ga ik die uitdaging nog wel eens aan??

People say fortune favors the bold. In some cases, actually really nice things happen when you are not too shy to say what you wish for.

On Facebook, I follow Sanny de Zoete. Sanny is an expert on household linens and a friend of mine has, some years ago, been allowed to graph a pattern taken from an antique Friesian bedsheet.

On Facebook, Sanny showed a 17th century embroidered tablecloth. It was so absolutely gorgeous, I said I would love to embroider it. I was flabbergasted when Sanny invited me to come over and study it. So this morning I visited Sanny.

I could study the cloth up close, take pictures and even touch it. Sanny counted 35 threads per cm (some 87 threads per inch). Unbelievable!

copyright: Sanny de Zoete

By means of a magnifier you can clearly see how delicate and intricate the stitching is. Studying it, we came to the conclusion that the central part of it, with the large stars in needlelace, has been mounted at a later date. The embroidery, from which threads have been cut, remarkably is stronger that 'just plain linen'. Our conclusion is that the centre, probably left unworked, got worn over the ages and that one has saved the cloth by taking out the middle, inserting by means of a  narrow lace, two long strips of needle lace. Looking closely at the edge of the cloth, one wonders if that too, may have been added at a later date. Because the seam was stitched with not a very regular hand, whereas the other embroidery is all very regularly worked. The arcs reminded me of Lefkara work, which I have studied. The complete cloth strongly suggests it is Italian reticello. However, I am not an expert and when someone knows otherwise, please say so.

Aside from this cloth, I saw how Sanny sleeps under centuries old antique embroidered linen bedsheets every night. Real linen sheets last centuries, especially when laundered with care, and kept under good conditions. Sanny sleeps like royalty, using this centuries old linen, richly embroidered with flowers, scrolls and letters, and cutwork. Unbelievable were the drawers full of damask, bedlinen, towels, napkins, handkerchiefs. One even more beautifully decorated than the other.

At the moment Sanny is in the process of writing a book on the history of Dutch linen items. Keep an eye on her website to see when it will be published.

I quite liked the challenge Sanny put before me, to embroider my own bedsheet on linen fabric, just as it was done in former centuries. And use it! The problem is, at the moment I am working on 15 threads per cm Italian linen, and find it quite a challenge sometimes. The linen used for sheets is much finer than that.

Someone here who has good eyes and a large dose of patience? Sanny would love to hear from you if/when you are up to her challenge to embroider your very own bedlinen.

Because Sanny also sells modern linen and damask, I bought a handkerchief. To see how I get on embroidering on that... who knows I might take the challenge one day?

 

Hedebo 1

Foto: voorbeeld van taellesyning, museum Roskilde

Foto van een etui in verschillende Hedebo technieken.

English text below

Een klein groepje borduurvriendinnen wil technieken uitdiepen. Daartoe komen we ongeveer een keer per maand bij elkaar en delen enthousiasme, inspiratie en we helpen elkaar. Deze winter gaan wij ons verdiepen in de borduurtechnieken uit de buurt ten zuidwesten van Kopenhagen, het Hedebo.

Mij valt de eer te beurt het mijn vriendinnen te leren, want ik heb ooit een cursus Hedebo gevolgd bij de Vrouwen van Nu, gegeven door Tineke Tinbergen. Wij baseren ons borduurwerk op de serie artikelen uit de Handwerken zonder Grenzen*, ook door Tineke Tinbergen geschreven.

Udklips

Hvidsøm

Het is niet algemeen bekend dat de borduurtechniek uit de heidebuurt rondom Kopenhagen meer omvat dan alleen de vorm met naaldkant die in het Deens Udklips heet.

De vroegste vorm van deze handwerk technieken is taellesyning (tellend naaien) en werd vanaf 1700 beoefend. De naam is goed gekozen, want tellen is de basis van dit borduurwerk, dat zich kenmerkt door diagonale 'balken' van halve kruisjes en een strikt geometrische indeling. Taellesyning werd vooral toegepast op kleding, langs hemd boorden en manchetten. 

Wij beginnen dus met taellesyning, en zullen later nog de andere vormen bestuderen en borduren. 

Het was al even geleden dat ik alle vormen van het Hedebo had geborduurd, dus toen het plan ontstond om het Hedebo te bekijken, friste ik mijn kennis op door het  borduren van een lange lap van 14 draads wit linnen 125 x 31 cm. 

Op deze lap borduurde ik de verschillende technieken, om het weer goed in de vingers te krijgen. Alleen voor de jongste vorm, het Udklips, was het 14 draads linnen te grof. Ik ben van plan daar een aparte lap voor te nemen met fijner linnen.

De literatuurlijst geeft de bronnen weer waar je meer over het Hedebo kunt vinden.

A small group of stitching friends intend to study various embroidery techniques. For this, we gather about once a month and share enthusiasm, inspiration, and we help one another. This winter we will study the embroidery techniques practiced in the areas south west of Copenhagen, called Hedebo.

The honor of teaching is mine, for once upon a time I followed a course on Hedebo, taught by Tineke Tinbergen for the Vrouwen van Nu. We will base our embroidery on a series of articles, also written by Tineke Tinbergen, for the Dutch needlework magazine Handwerken zonder Grenzen (which means Needlework withou/beyondt borders. 

*The series of articles is mentioned in the sources and literature list below.

It's not common knowledge that Hedebo consists of more than just the needle lace which is known by it's Danish name Udklips.

The earliest form of these embroidery techniques is called taellesyning (counted sewing) and was practiced as of 1700. A well chosen name because counting is basic  for this fom of embroidery, with it's typical diagonal 'beams' of half crosses and a strictly geometrical look. Taellesyning was mostly found on clothes, along shirt collars and cuffs.

So our little group will be starting with taellesyning, and will later get to the younger forms of these techniques. Since it was some time ago I practiced all forms of Hedebo, I decided to freshen up my knowledge by embroidering a narrow sampler of 125 x 31 cm, on a white 14 threads per cm linen (36 count), incorporating all techniques but the Udklips, which requires a higher count linen.

Below you will find a list of literature and other sources of information on Hedebo.

* Literatuur & bronnen lijst / Literature & sources list

Handwerken Zonder Grenzen nummer 131, 155, 156, 158, 159, 160, 161, 162.

Kulturarv med nål og tråd, uitgave Greve museum.dk/uv, ISBN 978-87-89367-32-4

Tulipanen i Hedebosyningen, uitgave Greve museum, ISBN 87-89367-16-2

Hedebosyning - en verden af variationer, uitgave Greve museum, ISBN 978-87-89367-28-6

Gammel Dansk Hvidsøm, Esther Fangel, Haandarbejdets Fremmes Haandbøger 5, Høst & Sons Forlag

La Broderie Blanche, Ayako Otsuka, ISBN 978-2-7565-0221-2

Danish Whitework, ISBN 9784579109753

Guida al ricamo hedebo, ISBN 9788865202579#90627

Website Greve museum: Greve museum

Voor video tutorials klik op het tabje 'sy self'

Textile Research Centre in Leiden heeft uitgebreide informatie over Hedebo

Pinterest, verschillende albums, waaronder Hedebo embroidery van Lilian Kok