Hedebo 9: Baldyring

 De volgende techniek binnen het Hedebo is het Baldyring. De letterlijke vertaling van Baldyring is "borduren". Deze techniek bestaat uit vrij geborduurde ranken en bloemen, er wordt dus niet geteld om deze motieven op stof te krijgen. Echter, binnen de bloemen wordt dan weer wèl geteld voor het sneewerk. Ook sneewerk tussen de ranken komt voor. Dit soort borduurwerk werd vooral op pronklinnen gemaakt, maar ook wel op mannen- en vrouwenhemden.

De werkwijze wordt weer duidelijk voorgedaan op de website van het museum Greve. Klik hier voor de tutorial. Hier vind je een beschrijving in het Deens. Via Google vertaal kun je er Nederlands van maken, dat heb ik hier al voor je gedaan. De filmpjes van museum Greve zijn ten behoeve van het filmen gedaan op vrij grof linnen. Ik zou je aanraden het Baldyring te borduren op linnen met ongeveer 12 draden per centimeter, of nog fijner. Gebruik hierbij coton à Broder nr 20 en 25.

Tijdens mijn studiereis naar Denemarken heb ik een aantal foto's kunnen nemen van Baldyring. De kwaliteit is helaas niet geweldig, de omstandigheden waren soms ronduit slecht door verlichting, door glas heen fotograferen en dergelijke.

Bovenstaande foto's zijn alle van de collectie in het museum van Køge

De twee bovenstaande foto's werden gemaakt in het museum Roskilde

Mijn eindwerkstuk met Baldyring na de cursus Hedebo bij de 
Vrouwen van Nu in 2009

mijn schaar etui van de cursus 
Hedebo, gegeven door Tineke
Tinbergen voor de Vrouwen van Nu

Hedebo 8, hvidsøm

Hvidsøm, naar patroon uit Gammel
Dansk Hvidsøm, op 12,6 draads Zweigart linnen en met 
Coton á broder nr 20

Hvidsøm is de volgende techniek die bij het Hedebo hoort. Hvid betekent wit, en søm is het woord voor naad. Samen betekent het witborduren, maar slaat eigenlijk altijd op één bepaalde vorm van Hedebo. Waar bij de eerdere vormen van het Hedebo de structuur van het weefsel het borduurwerk bepaalde, laat men dat vanaf 1820 los. Het patroon wordt op stof getekend en heeft een vrije vorm: het zijn bloemen en ranken. Binnen de bloemen worden dan weer wel draden weggesneden, en wordt er geteld.

Wie weleens het Duitse Schwalm borduurwerk heeft bekeken, zal de grote gelijkenis opvallen. Schwalm borduurwerk kenmerkt zich ook met bloemen en ranken. De motieven worden bij Hvidsøm echter begrensd met een dubbele rij kettingsteken tegen elkaar aan geborduurd, en bij Schwalm zijn dat een rij kettingsteken en een rij koraalsteken. Ook heeft het Hvidsøm wat minder tierelantijnen dan het Schwalm, waardoor het wat minder “druk” oogt.

Het Greve museum biedt filmpjes over het zelf borduren van verschillende Hedebotechnieken, en onder dit kopje vindt je het Hvidsøm. 

Voor meer informatie verwijs ik naar mijn eerste bericht over Hedebo, waar je een literatuur- en bronnenlijst vindt.

Hvidsøm uit de collectie van het Kunstindustrie
museum in Kopenhagen.
Foto: Lilian Kok, 2009

Merezhka Poltavska

Merezhka Poltavska is de naam die gebruikt wordt voor open naaiwerk uit de streek Poltava, in de Oekraïne. Wij kennen het merezhka, ook wel gespeld als myrezhka vooral van de randen met geometrische patronen, maar ook een klein zoompje zoals wij dat hier langs een merklap of tafelloper borduren hoort tot merezhka.
Op het blog van Handwerkcafé Waddinxveen vind je het Open Zomen festival, waar 40 open zomen worden beschreven, waaronder ook een bekend zoompje met ‘bloemen’. 
Meestal denken we aan de vorm van merezhka die we kennen van het (helaas uitverkochte) boekje van Yvette Stanton. Hierbij worden bundeltjes draden (chysnytsia) overspannen met een draad, die teruggaand wordt vastgezet door met de naald over de overspannen draad te gaan tussen twee ‘spijltjes’ in. Zie de foto uit het boek hieronder.

Foto uit Ukrainian drawn thread embroidery
van Yvette Stanton. Gebruikt met schriftelijke 
toestemming van Yvette.

Heel veel tutorials kun je vinden op YouTube. Heel vaak met gesproken uitleg. Jammer dat we geen van allen Oekraïens op de middelbare school hebben gehad😉. In YouTube heb je de mogelijkheid je filmpjes automatisch te laten ondertitelen en vertalen; je klikt daarvoor rechtsboven in het scherm van de huidige video, en er verschijnt een tandwiel, als je daarop klikt verschijnt er een menu waarin je kiest voor ondertitelen.

Beginnen met een zoom in merezhka bijvoorbeeld.
Iedereen borduurt deze zoom op haar eigen manier, wat dat betreft is het net een recept voor appeltaart: alle recepten leiden tot een prima appeltaart maar nèt even anders gebakken. Je ziet borduursters werken met twee of drie draadjes splijtzijde, maar ook coton à broder of dun haakgaren, of linnengaren wordt wel gebruikt. De ene borduurster gebruikt relatief dik garen waardoor het motief stevig is, en anderen gebruiken juist soepel garen waardoor het borduurwerk ijl oogt. Het is afhankelijk van persoonlijke smaak en aan wat er in Oekraïne voorhanden is, dan wel het doel van het naaiwerk, een hemd of een loper.

Je ziet in deze filmpjes https://youtu.be/5JeF6aFTr-0?si=cBqThqTAbgr3sf7z dus dat de ene borduurster werkt met twee draadjes splijtgaren, de andere met een tamelijk dikke draad, zo te zien coton à broder.
De ene borduurster maakt steken over twee weefseldraden, een ander maakt de pryutik/bundeltjes/spijltjes over drie of vier draden.

Als je rondkijkt op YouTube met de zoekterm merezhka, of Oekraïens borduren kom je heel veel tegen.
Een video over afhechten en aanhechten:
https://youtu.be/kbfTilwE_mU?si=FLMrWObXBVofdFwU

Oksana Nedzelska heeft meerdere duidelijke video’s op YouTube staan over merezhka.

 

Hedebo 5 in mijn pronkrol lapjes

 Tijdens het borduren van een vogeltje uit het boek van Nancy Nicholson, Modern Folk Embroidery, bedacht ik dat het ook wel een mooi ontwerp was om in Hedebo borduurwerk uit te voeren. Zo gezegd, zo gedaan, ik nam het ontwerp met behulp van een lichtbak (die zijn tegenwoordig niet zo kostbaar meer, Action) over op heel fijn wit linnen van ongeveer 22 draadjes per centimeter.

Het begin was snel genoeg gemaakt: de contouren borduurde ik met een dubbele rand kettingsteken met witte coton à broder nr. 25. De borst van de vogel leende zich goed voor een stukje hvidsom, de cirkels op de vleugels en de pootjes voor udklips. 

Maar toen! Ik tekende verschillende opties, maar geen ervan voelde “goed”. Tot ik mijn oorspronkelijke idee van een bloem met hvidsom losliet en een grotere druppelvorm tekende met de kenmerkende druppelvormige versieringen. Dat gaat hem worden! Wordt vervolgd…

Oorspronkelijk Hvidsom 

Lenços dos Namorados

 In Portugal was het onder de bevolkingsgroep de Minho gebruik dat als een meisje een jongen leuk vond en wel verkering wilde, ze een zakdoekje borduurde met daarop toepasselijke motieven en een lief gedichtje, een lenço dos namorados.  Er is een goed artikel over te vinden in het ledendeel van de website van Merkwaardig. Ook meen ik dat de Handwerken zonder Grenzen er weleens aandacht aan heeft besteed (geen idee welk nummer). 

Nu ik met de pronkrol bezig ben, is dit een mooi idee voor een volgende lapje, lekker kleurig. Ooit in Portugal kocht ik al wat blaadjes met patroontekeningen..

Ingelijst!

 De tweede Oekraïense lap, waar ik al eerder over schreef, is ingelijst. Je kunt de close up foto’s bekijken in dit bericht. Ingelijst komt een borduurwerk nog beter tot zijn recht. 

Het werk is groot, 64 bij 84 cm. Geborduurd met DMC mouliné, coton à broder, en perlé nr 8 op 12,6 draads Zweigart linnen. 

Ik heb lang nagedacht hoe ik kon aangeven dat het om Oekraïense motieven ging, zonder tekst in de lap te verwerken. Met de vlag is dat aardig gelukt, denk ik.

Wie van klederdracht houdt, kijkt zijn of haar ogen uit op het blog van Roman K, FolkCostume and Embroidery 

Het sneewerk wordt geaccentueerd
door een donkere achtergrond achter de lap
te kiezen

Open naaiwerk, zoveel mogelijkheden!

 

Natuurlijk heb ik het al vaak over open naaiwerk en open zomen gehad.. voor Merkwaardig heb ik het kleine lapje van mejuffrouw Janné nageborduurd van een foto en uitgelegd op Facebook in de groep Merkwaardige Pronkers. (De gele is de foto waar ik van uit ging, de petrol kleurige is mijn uitgewerkte versie.

Dit komt in mijn pronkrol

Daarna maakte ik een lapje voor in mijn pronkrol, in zonnig geel. Dit is 11,5 draads Zweigart, geborduurd met Anchor Fiorentino nr 8. Een Italiaanse naam voor perlé.

En nu bezig met een ander klein lapje geel linnen, met een gecompliceerde open zoom. Destijds heb ik veel bladen en boeken aangeschaft, met honderden voorbeelden. Maar het grappige is, dat je veel van deze zomen terug vindt in de boekjes die je gratis kunt downloaden vanaf Antique Pattern Library of InternetArchive.

Filmpje hoe maak je een knoopje in open naaiwerk

 Snel even gefilmd.. niet mooi, maar wel duidelijk.

Open naaiwerk: een zoom met verstek naaien

 In dit blog deed ik al eens voor hoe je een hoek maakt in een werkstuk met open zomen. Er is nog een manier, die misschien wel nog mooier resultaat geeft. 

Ik laat het hier zien.

Je hebt op twee centimeter van de hoek de draadjes doorgeknipt en uitgehaald tot aan de hoek van je open zoom.

Op de foto zie je lijnen staan, de eerste naar buiten toe is de buitenrand van je werkstuk: de open zoom ligt immers iets van de buitenrand af naar binnen. De tweede lijn markeert de vouwlijn waar je de inslag van de zoom gaat vouwen.

Het is handig om het aantal draden te tellen: van de open naad tot de buitenrand, en de breedte van de zoom zijn evenveel draadjes, bijvoorbeeld 14. De inslag kan minder groot zijn, persoonlijk vind ik het fraai om de inslag bijna net zo groot te maken als de zoom, dus daar zou ik in ons voorbeeld dan 13 draadjes voor nemen. 

 De getekende lijn staat loodrecht op de vouw: je legt de twee omgevouwen en geregen inslagen recht op elkaar, zodanig dat de beide kanten precies op elkaar liggen. Je tekent vanaf het punt waar de buitenrand van je werkstuk moet komen. (Het eerste kruispunt van lijnen op de bovenste foto.)

Zorg dat je werk vlak ligt op een tafel .

Ik naai hier met groen draad, natuurlijk neem je voor je werk garen in een passende kleur! :-)

Je zet het naadje met stiksteken vast, hecht goed af en je knipt met ongeveer 7 mm naadtoeslag het hoekje af. Keer de zoom en duw de hoek voorzichtig met een potloodpunt of een dikke breinaald goed uit.

Haal de rijgdraden van de inslag uit, vouw de zomen zodanig naar binnen dat ze precies tot aan de uitgehaalde draden komen. Stop hierbij de losse draadeindjes van het weefsel in de hoek. Speld het geheel en zet het met rijgsteken vast. Gebruik hiervoor een lichte kleur (naaimachine)garen. 

Nu kun je beginnen de zoom met de openzoomsteek vast te naaien.

Veel succes!